Terugblik nationale en internationale Holocaust Herdenking

Gepubliceerd op 28 januari 2020 door Het Wiel

 

Een overlevende van de Holocaust met het ‘kampnummer’ op zijn arm getatoeëerd. Bij Sinti en Roma werd de Z van zigeuner voor het nummer getatoeëerd. Deze foto is genomen tijdens een ceremonie in Stockholm met Holocaust overlevenden, op 27 januari 2013, International Holocaust Remembrance Day. Foto: Frankie Fouganthin, Creative Commons

In Nederland wordt elke laatste zondag van januari de Holocaust herdacht, de systematische vervolging en uitroeiing van Joodse burgers, Roma en Sinti door de nazi’s voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit jaar viel de herdenking op 26 januari. 

Internationaal wordt de Holocaust elk jaar op 27 januari herdacht, tijdens de Internationale Holocaust Herdenkingsdag. In het Engels: International Holocaust Remembrance Day. Op die dag, dit jaar 75 jaar geleden, werden de laatste overlevenden van concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz door de Russen bevrijd.


In totaal werden tijdens de Holocaust ongeveer 6 miljoen Joden vermoord, en naar schatting ruim een half miljoen Roma en Sinti. Niet alleen in Auschwitz, maar ook in de andere vernietigings- en werkkampen. Ook herdenkt men de andere slachtoffers van de naziperiode, zoals politieke gevangenen, homoseksuelen, verzetsstrijders, Jehova getuigen.

 

Excuses premier Rutte

Tijdens de Nationale Holocaust Herdenking bij het Spiegelmonument ‘Nooit Meer Auschwitz’ in het Wertheimpark bood premier Mark Rutte dit jaar namens de regering onverwacht alsnog zijn excuses aan voor het optreden van de Nederlandse overheid. 

“Toen een groep landgenoten onder een moorddadig regime apart werd gezet, buitengesloten en ontmenselijkt, zijn we tekortgeschoten. Toen het gezag een bedreiging werd, zijn onze overheidsinstanties tekortgeschoten als hoeders van recht en veiligheid.
Zeker, ook binnen de overheid was er individueel verzet maar te veel Nederlandse functionarissen voerden uit wat de bezetter van hen vroeg. Anderen verdroegen het grote kwaad in de hoop nog iets goeds te kunnen doen, wat soms lukte, maar veel vaker niet. En de bittere consequenties van registratie en deportatie werden niet tijdig en niet voldoende erkend.”

“Nu de laatste overlevenden nog onder ons zijn, bied ik vandaag namens de regering excuses aan voor het overheidshandelen van toen. Dat doe ik in het besef dat geen woord zoiets groots en gruwelijks als de Holocaust ooit kan omvatten.” (Deel uit de toespraak van Mark Rutte)

Emotioneel

Sinti overlevende Zoni Weisz was geraakt door de excuses. “Ik vond dat heel mooi, heel groots”, zei hij tegenover de NOS. Wel zegt hij het te betreuren “dat het 75 jaar heeft moeten duren voor we excuses aangeboden kregen”.
Ook Job Cohen, onder meer oud-burgemeester van Amsterdam, erkent dat excuses eerder op zijn plaats waren geweest. “Maar het feit dat hij het gedaan heeft en de manier waarop hij het heeft gedaan, geeft mensen die dat allemaal hebben meegemaakt toch een gevoel van erkenning. En dat is heel goed.”

Al is het 75 jaar na dato, het belang van de excuses die Rutte maakte voor de rol van Nederland bij de Jodenvervolging is enorm, zegt NIOD-onderzoeker Peter Romijn in het AD. ,,Lang hebben we gezegd: we waren bezet, wat hadden we anders moeten doen? Maar het is helaas zo dat Nederlandse overheidsdienaren de Jodenvervolging hebben gefaciliteerd’’.

Dat geldt zeker ook voor de vervolging van Sinti en Roma. Op 16 mei werden honderden Sinti en Roma tijdens een landelijke razzia opgepakt en op transport gezet naar Westerbork. Dit gebeurde weliswaar op last van de Duitsers, maar kon alleen worden uitgevoerd dankzij de medewerking van een aantal burgemeesters en van lokale politie-agenten. Maar niet alle burgemeesters van gemeenten waar Sinti en Roma woonden, gaven gehoor aan het bevel van de Duitsers. Sommigen logen dat zich in hun gemeentegrenzen geen ‘zigeuners’ bevonden, en redden daarmee het leven van een onbekend aantal mensen.

Bijdrage Sinti en Roma

Bij het monument in het Wertheimpark, in de oude Amsterdamse Jodenbuurt, legden vertegenwoordigers van de overheid en diverse Joodse organisaties een krans. Voor de omgebrachte Sinti en Roma legden voorzitter Sabina Achterbergh en Galit Brassem namens de VSRWN (Vereniging Sinti, Roma en Woonwagenbewoners Nederland) een krans.
De Nationale Herdenking werd muzikaal omlijst door Zigeunerorkest Brandt.

Kijk terug

De Nationale Herdenking bij het Spiegelmonument in Amsterdam op 26 januari:
https://www.npostart.nl/nos-nationale-holocaust-herdenking/26-01-2020/POW_04530196

De Internationale Holocaust-herdenking op 27 januari vanuit het voormalige kamp Auschwitz-Birkenau, in aanwezigheid van koning Willem-Alexander, koningin Máxima en premier Rutte:
https://www.npostart.nl/nos-internationale-holocaust-herdenking/27-01-2020/POW_04530608

Zie hier voor meer informatie over Auschwitz en over de zigeunervervolging.

Delen op social media
Tweet 20

Geef een reactie

Copyright © Het Wiel 2016 - Alle rechten voorbehouden. Het Wiel, Postbus 595, 3700 AN Zeist. Tel. 030-2933863