Het relaas van Crasa Wagner en de familie Hanstein-Grünholz, slachtoffers van de Holocaust

Zestien was Theresia 'Crasa' Wagner toen ze samen met haar vader, moeder, vier zusjes en een broertje werd opgepakt tijdens de ‘zigeunerrazzia’ van 16 mei 1944. Alleen Crasa overleefde de oorlog Haar relaas is een van de vijf indrukwekkende maar tegelijkertijd gruwelijke getuigenissen van Sinti en Roma in Me hum Sinthu (Ik ben zigeuner). Het boek uit 1980 van journalist Jan Beckers was bijna in de vergetelheid geraakt, totdat Helena Franchimont, kleindochter van Crasa,  het initiatief nam tot een herdruk. Opdat nooit vergeten wordt wat haar oma en haar familie tijdens de oorlog is aangedaan.

Struikelsteen voor de familie Hanstein-Grünholz

Op 25 september onthulde nabestaande Wim Hanstein samen met burgemeester Elly Blanksma een grote struikelsteen en een plaquette in Helmond. Het monumentje is ter herdenking van de omgekomen familie Hanstein-Grünholz. Het is geplaatst in het Maurickplantsoen, op de plek waar vroeger het woonwagenkamp Scheidijk was. Midden in de nacht van 15 op 16 mei 1944 werd hier op de deur gebonkt van de enige Sinti familie die er woonde. De hele familie werd van bed gelicht en op de trein gezet naar Westerbork en van daaruit naar de vernietigings- en werkkampen van de nazi's. Slechts twee zonen overleefden de hel.

Onvrede over NS-regeling Tweede Wereldoorlog

Je hebt er ongetwijfeld al over gehoord of gelezen: de NS gaat slachtoffers van de Holocaust een tegemoetkoming uitkeren. De regeling geldt alleen voor slachtoffers van Joodse, Sinti en Roma komaf. En daarop is kritiek. Vooral bij nabestaanden van verzetsmensen. Maar ook binnen de Sinti en Roma gemeenschap heeft de regeling de nodige emoties losgemaakt. Vooral omdat onder andere broers, zussen en kleinkinderen als nabestaanden geen beroep kunnen doen op de regeling.

Foto: De spoorlijn in voormalig kamp Westerbork die symbool staat voor het transport van ruim 110.000 Joden, Sinti en Roma vanuit Westerbork naar de concentratie- en vernietigingskampen.

De ‘zigeunerrazzia’ van 1944

Precies 75 jaar geleden vond op 16 mei in Nederland de ‘zigeunerrazzia’ plaats. Datzelfde jaar, tussen eind juli en begin augustus, werden de laatst overgebleven 3.000 Sinti en Roma in het ‘zigeunerlager’ in Auschwitz vermoord. Onder hen de Nederlandse Sinti en Roma die daar nog gevangen zaten. In dit en komende Wielen staan we daarom stil bij het lot van Sinti en Roma, die net als de Joden slachtoffer zijn geworden van de  Holocaust: Porajmos in het Romanes. In dit eerste deel de razzia op Sinti en Roma in Nederland.


Meer weergeven »

Copyright © Het Wiel 2016 - Alle rechten voorbehouden. Het Wiel, Postbus 595, 3700 AN Zeist. Tel. 030-2933863